Maandag 28 maart 2016

Beslag op al je appjes!

De politie heeft een heleboel opsporingsbevoegdheden; zoals het tappen van telefoongesprekken, het in beslag nemen van voorwerpen en het doorzoeken van een huis. Er is bijna niets meer echt privé. Wat je ook probeert te verbergen, vroeg of laat komt het in de handen van de overheid terecht. Maar wat mag de politie eigenlijk met jouw smartphone op het moment dat jij wordt aangehouden?

Rechtszaak

Op 22 april 2015 moest een verdachte terechtstaan voor openbare geweldpleging en mishandeling. De politie had de telefoon van de verdachte in beslag genomen. Daarna heeft de politie de smartphone onderzocht en een interessant WhatsApp gesprek gevonden, geprint en toegevoegd aan het strafdossier.

Opsporingsbevoegdheid

Uit artikel 94 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) blijkt dat de politie alle voorwerpen ‘die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen’ in beslag mag nemen. Deze voorwerpen mogen volgens hetzelfde wetsartikel ook worden doorzocht. Bij computers en telefoons levert dit een probleem op. Een smartphone bevat natuurlijk veel meer privé-informatie dan bijvoorbeeld een rugzak. Als je telefoon wachtwoorden opslaat, kan de politie bijvoorbeeld toegang krijgen tot je bankrekening. Ze kunnen ook kijken in alles wat op je telefoon is opgeslagen: foto’s en berichtjes bijvoorbeeld.

Het recht op privacy

Volgens artikel 8 lid 1 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft iedereen recht op ‘respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie’. WhatsApp-berichtjes zijn natuurlijk ‘correspondentie’. Dit betekent dat de overheid, en dus ook de politie, niet zomaar jouw privéberichten mag lezen.

Het Hof Arnhem-Leeuwarden

In de rechtszaak die we eerder bespraken moest het Hof beoordelen of het doorzoeken van de telefoon van de verdachte toegestaan was of dat dit in strijd was met artikel 8 lid 1 EVRM. Het Hof gaf aan dat de technische ontwikkelingen van de laatste jaren voor belangrijke veranderingen hebben gezorgd. Het gevolg is dat bij het doorzoeken van een smartphone toegang wordt verkregen tot de privé-informatie van de eigenaar. Dit vond het Hof te ver gaan. Artikel 94 Sv is hierdoor in strijd met artikel 8 EVRM. Het wetsartikel is achterhaald, ze is geschreven in een periode ver voor de smartphone.

Het Hof bepaalde dan ook dat de politie eerst moet aantonen dat er een groot belang is bij het doorzoeken van de telefoon.

Verder geeft het Hof aan dat artikel 94 Sv moet worden aangepast, omdat het Europese recht voorrang heeft op het Nederlandse recht.

Conclusie

Op grond van artikel 94 Sv heeft de politie de bevoegdheid om een smartphone in beslag te nemen en ook te doorzoeken. Volgens een uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden is deze bepaling echter in strijd met hogere wetgeving, namelijk artikel 8 EVRM. Dit betekent dat op het moment dat je wordt aangehouden voor een misdrijf, niet zomaar al je WhatsApp berichtjes in de rechtszaal mogen worden voorgelezen.

Bronnen:

http://www.nu.nl/mobiel/4040943/hof-oordeelt-politie-smartphone-niet-zomaar-mag-doorzoeken.html

oerlemansblog.weblog.leidenuniv.nl/files/2015/08/Noot-bij-Hof-Arnhem-Leeuwarden-22-april-2015-J.J.-Oerlemans.pdf

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHARL:2015:2954

http://vaklunch.nl/2015/05/359a-sv/114-het-hele-priveleven-staat-op-een-smartphone/

(66)