Maandag 14 maart 2016

Bitcoins of euro’s?

Samen met je vrienden zit je op een vrijdagavond gezellig te gamen. Het wordt later en later en op een gegeven moment krijg je best wel zin om wat te eten. Via de app van thuisbezorgd.nl bestel je een paar pizza’s. Dan zie je dat betalen met iDeal niet mogelijk is, omdat er te weinig geld op je rekening staat. Geen probleem, want je portemonnee is nog goed gevuld met bitcoins! Even later zitten jij en je vrienden de rijkelijk belegde pizza’s weg te werken.

Dit lijkt een scène uit de toekomst, maar dat is het niet. Op veel plekken, waaronder thuisbezorgd.nl, is het tegenwoordig mogelijk om te betalen met bitcoins. Maar gaat het eigenlijk wel echt om ‘betalen’? Een bitcoin is toch niet hetzelfde als een euro? Of is een bitcoin toch gewoon geld?

Hoe werkt het?

Een bitcoin lijkt op digitaal geld. Iedereen die een digitale bitcoin-portemonnee heeft aangemaakt, maakt deel uit van het bitcoin-netwerk. Via dit netwerk kun je bitcoins rechtstreeks naar iemand anders sturen, zonder dat er een bank aan te pas komt. Het enige dat je nodig hebt is een bitcoin-adres van de persoon waarnaar je de bitcoins wilt overmaken. Alle transacties worden in het bitcoin-netwerk opgeslagen, zodat gecontroleerd kan worden of alle transacties juist zijn afgehandeld. Wil je vervolgens je bitcoins in je echte portemonnee hebben, dan zijn ze eenvoudig om te wisselen naar alle grote geldsoorten, zoals euro’s of dollars.

Hoe krijg je ze?

Je kunt bitcoins op twee manieren krijgen. Ten eerste door ze online te kopen op zogenaamde ‘bitcoin-beurzen’ of bij wisselkantoren. De tweede manier is iets ingewikkelder. Je kunt de rekenkracht van jouw computer beschikbaar stellen aan het bitcoin-netwerk. Dit netwerk gebruikt jouw computer dan om alle bitcoin-transacties te controleren en op te slaan. In ruil hiervoor maak je iedere tien minuten kans op een bepaalde hoeveelheid bitcoins.

Nederlandse rechter

Gebruikmaken van bitcoins lijkt dus erg op internetbankieren, maar betekent dat dan ook dat bitcoins als geld gezien kunnen worden? In mei 2014 heeft de rechtbank Overijssel hier een uitspraak over gedaan.

In deze zaak ging het erom dat iemand 2.750 bitcoins zou betalen, maar er slechts 990 had overgemaakt. Bitcoins waren ondertussen veel meer waard geworden en degene die de bitcoins zou ontvangen, wilde de € 118.545,00 die hij hierdoor was misgelopen, vergoed krijgen. Als het gaat om geld, kun je deze (koers)schade vergoed krijgen (artikel 6:125 van het Burgerlijk Wetboek).

Volgens de rechtbank waren bitcoins echter geen geld. De belangrijkste reden hiervoor was dat de Minister van Financiën dit eerder had gezegd in een brief aan de Tweede Kamer. De rechtbank vond bovendien dat handel in bitcoins meer lijkt op handel in edelmetalen (bijvoorbeeld goud) en daardoor eerder een ruilmiddel is dan geld.

Europees Hof

In oktober 2015 kwam het Hof van Justitie van de Europese Unie tot een iets andere conclusie. In een zaak tussen een Zweedse bitcoin-handelaar en de Zweedse belastingdienst oordeelde het Hof dat de handelaar geen belasting hoefde af te dragen over de aan- en verkoop van bitcoins. Voor sommige diensten hoef je geen belasting af te dragen. Dit geldt onder andere voor “handelen in deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn”. Volgens het Hof vallen bitcoins daar onder.

Bitcoins: Geld of niet?

Belangrijk is dat het Hof hier alleen maar bepaalt in welke belastingcategorie bitcoins thuishoren. Het Hof zegt niet hardop dat bitcoins ook écht geld zijn. Je kunt bitcoins dus wel gebruiken als ruilmiddel, maar geld is het niet. Wel duidelijk is nu dat bitcoins soms vergelijkbaar zijn met echt geld, zoals bij het betalen van belasting. Is dit een eerste stap op weg naar de bitcoin als wettig betaalmiddel? Dat zullen we in de toekomst zien.

Bronnen:

Bitcoin.org

Hof van Justitie van de Europese Unie 22 oktober 2015

Rechtbank Overijssel 14 mei 2014

Tweakers

 

 

 

(14)