Woensdag 24 februari 2016

Co-auteur of onwettelijke verlenging van het auteursrecht?

Eind november verscheen in het nieuws het bericht dat Otto Frank, de vader van Anne Frank, samen met Anne de schrijver is van het boek Het Achterhuis. Het vreemde aan de nieuwsberichten is dat dit feit al langer bekend is. Bron van deze berichten was het Anne Frank Fonds. Dit fonds heeft tegenwoordig het auteursrecht op het boek en houdt zich vooral bezig met het beheren hiervan. Maar waarom zijn zij dan zo druk bezig met het noemen van het feit dat Otto Frank ook auteur is van het dagboek van zijn dochter? Het bekend maken van de bijdrage die Otto heeft geleverd aan het boek heeft namelijk geen gevolg heeft voor de juridische status van Het Achterhuis. Toch is hier sprake van een leuke auteursrechtelijke zaak.

Wat doet het auteursrecht

Een auteursrecht geeft een monopolie aan de maker(s) van een werk, in dit geval het boek, op het verkopen en uitbrengen van dat werk. Op basis van het auteursrecht kan degene die dit recht heeft (de rechthebbende) dus zelf bepalen wat er met het boek gebeurt. Zo mag het boek alleen worden uitgegeven met de goedkeuring van de rechthebbende. Omdat deze bevoegdheid zo groot is, is het wel gebonden aan een bepaalde tijdslimiet. Deze duur is vastgelegd in de Auteurswet (Aw). Artikel 37 Aw geeft aan dat het recht blijft bestaan tot 70 jaar na het overlijden van de schrijver.

Duur auteursrecht beperkt

Deze tijdsduur is de reden waarom het Anne Frank Fonds bezig is met het duidelijk maken dat de vader van Anne ook de maker is van het werk. Op basis van art. 37 lid 2 Aw vervalt het auteursrecht namelijk 70 jaar na het jaar van overlijden van de schrijver. Aangezien Anne Frank in 1945 in Bergen-Belsen is overleden, zou het auteursrecht op Het Achterhuis dus vervallen na 70 jaar vanaf 1 januari 1946, oftewel op 1 januari 2016. Dit zou inhouden dat het voor het Anne Frank Fonds lastiger wordt om te verdienen aan het dagboek van Anne Frank. Dit komt omdat er dan geen auteursrecht meer op rust en iedereen het boek mag uitgeven.

Werkzaamheden Otto Frank

Maar het Anne Frank Fonds zegt dat Otto Frank door het selecteren en samenvoegen van verhalen uit de twee dagboeken van Anne Frank ook auteur is van Het Achterhuis. Zo werden bepaalde stukken die negatief waren over de moeder van Anne verwijderd. Omdat de werkzaamheden van Otto en Anne samen één boek vormen waarin hun inbreng niet te scheiden is, is er sprake van een gezamenlijk werk. Otto Frank is zelf in 1980 overleden, waardoor de termijn van 70 jaar voor het auteursrecht dus pas vanaf 1 januari 1981 begon te lopen. Hierdoor vervalt het auteursrecht op Het Achterhuis dus niet op 1 januari 2016, maar op 1 januari 2051. Zo valt het boek dus 35 jaar langer onder de bescherming van het Auteursrecht.

Afsluitend is het belangrijk om op te merken dat alleen de werkzaamheden van Otto Frank voor deze andere termijn zorgt. Het bekendmaken van zijn werk in de krant heeft hier geen effect op gehad. Die publicaties zijn vooral bedoeld als waarschuwing voor mensen die dachten dat de termijn verlopen zou zijn in 2016.

Bronnen:
http://www.nytimes.com/2015/11/14/books/anne-frank-has-a-co-as-diary-gains-co-author-in-legal-move.html?_r=1

http://www.nrc.nl/boeken/2015/11/17/otto-frank-co-auteur-gemaakt-van-dagboek-van-anne-frank

Kort begrip nr. 518

 

(91)