Dinsdag 28 maart 2017

Cyberpesten: wat is het en is het strafbaar?

Cyberpesten

Internet is niet meer weg te denken in deze tijd en heeft een onschatbare waarde in onze maatschappij. Vroeger moesten studenten nog uren zoeken naar informatie in oude boeken in de bibliotheek, nu kunnen zij gewoon via het internet al hun informatie vinden. Naast voordelen, brengt het internet ook nadelen met zich mee. Hoewel de meeste tieners de nieuwe technologieën op een positieve manier gebruiken, hebben de pestkoppen in onze samenleving een nieuwe weg gevonden om mensen via internet te bespotten: het cyberpesten.

Wat is cyberpesten?

Cyberpesten is het pesten via digitale media, ofwel het pesten via internet of telefoon. Vaak vindt het cyberpesten plaats op social media, zoals Facebook, Twitter, Instagram en SnapChat. Het is een hele gemakkelijke manier van pesten. Je kunt namelijk heel eenvoudig iemand uitschelden of bedreigen en belastende foto’s of filmpjes plaatsen. Daarentegen zijn er heel weinig manieren om je tegen het digitale pesten te verweren. Voor de pestkoppen voelt het cyberpesten veilig. Het is namelijk mogelijk om berichten te posten zonder dat iemand weet wie je bent. Je kunt iemand kwetsen, zonder het slachtoffer in de ogen te kijken. De digitale pestkop voelt zich bovendien door de anonimiteit sterker en kan daardoor veel harder uit de hoek komen. Dit heeft als gevolg dat degene die digitaal gepest wordt, zich nog vatbaarder en onzekerder voelt dan bij het fysieke pesten het geval zou zijn.

Daders en slachtoffers van cyberpesten

Een interessante vraag bij cyberpesten is in hoeverre daders van cyberpesten verschillen van daders die op een gewone manier pesten. Uit onderzoek is gebleken dat personen die pesten dat vooral doen in de offline wereld. Slechts een klein deel pest via internet. In hetzelfde onderzoek werd een vergelijking gemaakt tussen traditionele pesters en cyberpesters. Hieruit kwam naar voren dat cyberpesters ander internetgedrag vertoonden dan fysieke pesters. Cyberpesters maakten namelijk veel vaker gebruik van internet en hadden bovendien een hogere mate van ‘online disinhibitie’. Online disinhibitie is een maatstaf voor het verdwijnen van sociale remmingen bij internetgebruik. Ook bleek de groep cyberpesters vaker betrokken te zijn bij risicovol internetgedrag, zoals het plaatsen van seksfilmpjes.

Cyberpesten strafbaar?

Er zijn een aantal organisaties waar je cyberpesten kan melden. Ook de overheid biedt een online platform aan tegen cyberpesten, waar gepeste kinderen hulp kunnen zoeken. Maar zijn er ook mogelijkheden om cyberpesters strafrechtelijk te vervolgen? Cybercriminaliteit wordt op internationaal niveau bestreden, omdat het een grensoverschrijdend karakter heeft. Dit betekent dat het cyberpesten ook buiten de Nederlandse landsgrenzen plaatsvindt. In de Europese Unie is regelgeving opgesteld waaruit volgt dat bepaalde gedragingen met computers strafbaar zijn en dat er opsporingsbevoegdheden voor de politie zijn in een digitale omgeving. In Nederland is dit geregeld in artikel 138ab Wetboek van Strafrecht, wat computervredebreuk strafbaar stelt, en artikel 350a Wetboek van Strafrecht regelt de gegevensaantasting. Doordat deze artikelen heel ruim zijn geformuleerd, kunnen bijna alle vormen van cybercrime, dus ook cyberpesten, onder deze strafbepalingen worden gebracht. De wetgeving lijkt dus voldoende mogelijkheden te bieden om cyberpesten strafbaar te stellen en de cyberpesters aan te pakken. Er is echter één probleem: het gebrek aan handhaving. Gezien het feit dat cyberpesten in de gehele wereld voorkomt en de onzichtbaarheid van de daders, is het lastig om de cyberpesters op te sporen en te straffen. In elk land gelden namelijk andere regels en opsporingsbevoegdheden. Er zal dus nog het nodige moeten gebeuren om tegen het cyberpesten te kunnen optreden. De vraag is of dit ooit zal lukken. Of zal de onzichtbaarheid van de daders toch de overhand houden?

Bronnen:

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/sociaal/133223-cyberpesten-een-schaduwzijde-van-het-internet.html

http://www.cyberpesten.be/

I. Wissink & H. Creemers, DD 2016/59:

https://www.navigator.nl/document/idcbf88bf4ad8644cbba73479c7665b242?ctx=WKNL_CSL_32

Strafrecht algemeen, DD 2014/5:

https://www.navigator.nl/document/id89051628a0a340c6a6717d30cfca849f?ctx=WKNL_CSL_32

Panopticon( nummer 4, 2009), Veenstra, S., Kerstens, J.W.M. en W.Ph Stol (2009) Cyberpesten: wangedrag in cyberspace en gedragsverklarende theorie. Panopticon 30 (4): 77-80

http://www.cyrenjeugd.nl/files/Cyberpesten_wangedrag%20in%20cyberspace%20en%20gedragsverklarende%20theorie.pdf

http://wetten.overheid.nl/BWBR0001854/2016-07-01#BoekTweede

https://nl.wikipedia.org/wiki/Cyberpesten

http://maxius.nl/wetboek-van-strafrecht/artikel350a

http://maxius.nl/wetboek-van-strafrecht/artikel138ab

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2014/04/17/website-voor-eerste-hulp-bij-digitaal-pesten

(839)