Zaterdag 26 november 2016

De klokkenluider van WikiLeaks

De kranten staan er vol mee – verschrikkelijke oorlogen die plaatsvinden in de wereld, presidentskandidaten in Amerika die worden beschuldigd van corruptie of vrouwenhaat, noem maar op. De media heeft in een wereld met zoveel spanningen een belangrijke functie, namelijk het aan de kaak stellen van de misstanden die er plaatsvinden. Dit in de hoop dat de maatschappij als geheel de misstanden niet langer zal accepteren en maatregelen zal treffen. Maar ook de media hebben informatie nodig over alles wat er mis is in de wereld, voordat zij hierover kunnen berichten. Maak kennis met “de klokkenluider”.

Bekende klokkenluider

Een klokkenluider is een persoon die (mogelijke) misstanden meldt. Een van ’s werelds bekendste klokkenluiders, Julian Assange (de oprichter van WikiLeaks), was recent weer in het nieuws. Hij heeft bekend gemaakt de komende weken, die leiden naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 8 november 2016, documenten te publiceren over onder andere de presidentsverkiezingen en geheime informatie over oorlogen. WikiLeaks heeft eerder dit jaar al e-mails gelekt van presidentskandidaat Hillary Clinton, waarin geheime informatie staat. Uitkomst: WikiLeaks werd beschuldigd van partijdigheid en het beperken van de kans van Hillary om president te worden. Een ondankbare taak dus, het melden van misstanden.

WikiLeaks: wat is het?

WikiLeaks is een organisatie die zich specialiseert in het analyseren en publiceren van materiaal dat gecensureerd is of waartoe beperkte toegang is met betrekking tot oorlogen, spionage en corruptie. Via deze organisatie kunnen mensen als Julian Assange en Bradley Manning gegevens lekken, veelal staatsgeheimen, met het doel om (vermoedens van) misstanden te openbaren. WikiLeaks zelf is daarin de onthullingsmedium, die haar bronnen volledige anonimiteit belooft.

De gevolgen van klokkenluiden

WikiLeaks belooft haar bronnen niet voor niets volledige anonimiteit. In Amerika staan er zware straffen op het openbaar maken van staatsgeheimen. Zo werd bovengenoemde Bradley Manning, veroordeeld tot 35 jaar gevangenisstraf voor het lekken van staatsgeheimen. Julian Assange is zelf ook lange tijd opgejaagd door verschillende instanties, waaronder Interpol, waarbij hij in 2010 op de Most Wanted lijst stond. WikiLeaks is echter alleen een “doorgeefluik” van “de klokkenluider”, zij plaatst documenten gekregen van een klokkenluider op haar website. Vergelijk het met een krant die artikelen publiceert van haar journalisten.

Bescherming van klokkenluiders

In Nederland is vanaf 1 juli 2016 de wet “Wet Huis voor klokkenluiders” in werking getreden. Iedere werkgever met ten minste 50 werknemers in dienst moet een procedure vaststellen voor hoe je moet omgaan met het melden van een misstand binnen de organisatie. Deze melding van een misstand moet aan bepaalde eisen voldoen. Daarnaast worden klokkenluiders ook beschermd via artikel 10 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, de vrijheid van meningsuiting. Zo worden de klokkenluiders beschermd doordat je in vrijheid je mening mag uiten, maar ook doordat journalisten hun bronnen (de klokkenluiders) geheim mogen houden, op grond van dit artikel. Ook moet je hier weer aan bepaalde eisen voldoen om recht op bescherming te hebben. Klokkenluiders moeten hun acties dus goed voorbereiden om op bescherming te kunnen rekenen. Kortom, klokkenluider, bezint eer ge begint

(12)