Zaterdag 5 maart 2016

Een ´gratis´ telefoon bij je abonnement of niet?

Bijna iedereen heeft tegenwoordig een mobiele telefoon. Het grootste gedeelte van deze telefoons wordt in combinatie met een abonnement geleverd. In ons land wordt veel reclame gemaakt voor abonnementen met een ‘gratis’ telefoon. Voor jongeren met weinig geld is dit erg interessant. Op het eerste gezicht lijkt de telefoon bij jouw abonnement gratis, maar is dat wel zo? Hoef je er echt niets voor te betalen?

Op 13 juni 2014 heeft de Hoge Raad hier een uitspraak over gedaan. De zaak is als volgt. Een vrouw sluit meerdere abonnementen af. Bij elk abonnement ontvangt ze een gratis telefoon. Vervolgens betaalt ze van geen enkel abonnement de maandelijkse kosten. Uiteindelijk wordt ze door KPN gedaagd om voor de kantonrechter te verschijnen. Bij de kantonrechter beroept de vrouw zich op de regels die consumenten beschermen, namelijk de regels voor koop op afbetaling en consumentenkrediet.

Koop op afbetaling / consumentenkrediet

Bij koop op afbetaling komen partijen overeen dat de eigendom van, in dit geval, de telefoon niet overgaat door aflevering van het telefoontoestel maar pas als door de koper de laatste termijn is afbetaald.
Bij consumentenkrediet gaat het om alle overeenkomsten op het gebied van krediet voor privégebruik, behalve hypothecaire leningen. Dit geldt voor zaken waar je een lening voor afsluit; bijvoorbeeld een auto. KPN vindt dat deze regels hier niet van toepassing zijn omdat er bij de maandelijkse abonnementskosten alleen betaald wordt voor bellen, sms’en en andere diensten, maar niet voor het telefoontoestel. Die wordt gratis bij het abonnement gegeven, dus kan er volgens KPN geen sprake zijn van een koop of een krediet.

De Hoge Raad

De kantonrechter vraagt de Hoge Raad of er in deze zaak sprake is van een koop op afbetaling en/of een consumentenkrediet. Volgens de Hoge Raad moet in dit geval niet alleen naar de tekst van de overeenkomst worden gekeken. Het is niet de bedoeling dat de bewoordingen van een contract bepalen onder welke wettelijke categorie van overeenkomsten deze valt. Het maakt dus bijvoorbeeld niet uit wat voor naam KPN aan de overeenkomst heeft gegeven; het gaat erom wat de strekking, de bedoeling, van de overeenkomst is.

Volgens de Hoge Raad past het bij de verwachtingen die de consument en de provider bij de overeenkomst hebben, dat met de maandelijkse abonnementskosten ook steeds een deel van de prijs van het telefoontoestel wordt afbetaald. Met ‘provider’ wordt de telefoonmaatschappij bedoeld. Als de provider het daar niet mee eens is, mag hij het tegendeel bewijzen. Als de provider dit niet kan bewijzen, is er sprake van koop op afbetaling en consumentenkrediet. Dan moet de koopprijs van het telefoontoestel duidelijk in de overeenkomst worden vermeld. Gebeurt dit niet, dan zijn de regels voor consumentenbescherming niet nageleefd en kan de overeenkomst helemaal of gedeeltelijk worden vernietigd.

Wat zijn de gevolgen hiervan?

Een ‘vernietigbare’ overeenkomst is geldig totdat deze wordt vernietigd. Vernietiging van een overeenkomst heeft terugwerkende kracht. Dat betekent dat de vernietigde overeenkomst juridisch gezien nooit heeft bestaan. De vrouw komt er in dit geval dus mooi van af. De overeenkomst heeft nooit bestaan en ze hoeft geen abonnementskosten te betalen. De provider kan naar zijn geld fluiten. Om dit te voorkomen moeten providers voortaan de prijs van de telefoon duidelijk in de overeenkomst vermelden.

Bronnen:

ECLI:NL:HR:2014:1385

http://www.nu.nl/tech/3801587/providers-moeten-prijs-telefoon-vermelden-bij-abonnement.html

(35)