Woensdag 13 juli 2016

Illegaal downloaden

Veel Nederlanders downloaden vaak iets van het internet. Vaak download men uit een legale bron, maar ook steeds meer mensen downloaden vanuit een illegale bron. Uit onderzoek in 2014 blijkt dat een kwart van de Nederlanders in een jaar minstens één film uit een illegale bron download. Op het moment van het onderzoek was downloaden nog legaal. Men ging er toen nog vanuit dat het downloaden van bijvoorbeeld een film uit zowel legale- als illegale bron voor privégebruik nog mocht. De kopie van de film wordt een thuiskopie genoemd. De thuiskopieheffing compenseerde de inkomsten die de auteurs hierdoor misliepen. Deze heffing op onder andere cd’s, mp3-spelers en andere opslagmedia, zorgde er op zijn beurt voor dat de producten van elektronicafabrikanten duurder werden. De fabrikanten waren er niet mee eens dat hun producten duurder werden om de schade van illegale downloads te dekken.

Downloaden uit illegale bron

De zaak kwam uiteindelijk bij de hoogste Nederlandse rechter, de Hoge Raad. Deze vroeg aan het Europese Hof van Justitie of het downloaden uit een illegale bron wel toegestaan is als het gaat om het maken van een thuiskopie. Op 10 april 2014 kwam het Hof met een beslissing.
Het stelde dat het aanvaarden van illegaal downloaden afbreuk zou doen aan de verkoop van de beschermde werken van auteurs. Doordat Nederland geen downloadverbod had, werd het downloaden juist aangemoedigd volgens het Hof. Dit leverde een ongerechtvaardigd nadeel op voor de auteur. Daarnaast moest, volgens het Hof, een lidstaat van de Europese Unie ervoor zorgen dat een vergoedingsstelsel een rechtvaardig evenwicht garandeert tussen de rechten en belangen van auteurs en de rechten en belangen van gebruikers. Dat was in Nederland niet het geval. Als een Nederlandse burger namelijk een cd kocht die duurder was geworden door de thuiskopieheffing, betaalde hij mee aan de schade die veroorzaakt werd door anderen die dezelfde cd illegaal hadden gedownload. De burger werd dus indirect gestraft voor het kopen van een (legale) cd.
Om deze twee redenen vond het Hof dat downloaden uit een illegale bron niet is toegestaan. De beslissing van het Hof had directe werking, wat betekent dat deze meteen geldig was in Nederland. Sinds 10 april 2014 is het downloaden in Nederland dus verboden.

Handhaving downloadverbod

De handhaving van het downloadverbod ligt niet bij de overheid, maar bij de auteursrechthebbende zelf. Zij worden vertegenwoordigd door BREIN, een stichting die er bijvoorbeeld voor zorgde dat The Pirate Bay in Nederland werd geblokkeerd. De stichting had toen aangegeven zich voorlopig slechts te richten op commerciële verspreiders. Op 20 oktober 2015 waarschuwde BREIN gebruikers van het populaire Popcorn Time dat zij op zeer korte termijn waarschijnlijk schadeclaims zouden kunnen verwachten. Het is onduidelijk of de stichting zich alleen richt op de Nederlandse Popcorn Time-gebruikers of dat zij vanaf nu ook strenger gaat optreden tegen het downloaden van een thuiskopie uit een illegale bron. Hoe dan ook, het lijkt erop dat de tijden van het ongestraft downloaden van een illegale thuiskopie ten einde is.

Bronnen:
http://www.nu.nl/tech/3803581/illegaal-downloaden-kost-filmindustrie-78-miljoen-per-jaar.html

HvJ EU 10 april 2014, C 435/12 ( ACI Adam BV e.a./ Stichting Thuiskopie)
Verslag van een algemeen overleg over: auteursrechten. Een algemeen overleg tussen de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie met staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie, vastgelegd 20 januari 2015

(81)