Woensdag 11 januari 2017

Dit is mijn slogan, en daar moet u het mee doen!

Het zal niemand ontgaan zijn: de Rijdende Rechter is van de publieke omroep doorgereden naar de commerciële omroep. Het zal de oplettende en trouwe volger van mr. Frank Visser niet zijn ontgaan dat zijn kenmerkende afsluiting van de zaak niet is meeverhuisd. Waar hij vroeger de zaak sloot met: ‘dit is mijn uitspraak en daar moet u het mee doen,’ eindigt hij nu met: ‘dit is mijn beslissing en de zaak is afgedaan’. De publieke omroep heeft die originele zin ook uit het programma gehaald. De nieuwe rijdende rechter, mr. Reid, sluit af met ‘dat is mijn uitspraak en zo zit het’. Het is voor de burger gissen waar de oude uitspraak heen is. Mijn eerste aanname is dat het op deze manier is afgesproken bij de transfer van mr. Visser om enig conflict hierover te voorkomen. Ook zou je kunnen zeggen dat hier sprake is van een slogan. In dit artikel wordt dan ook de auteursrechtelijke bescherming van een slogan besproken, in het bijzonder die van mr. Visser.

Een slogan kan auteursrechtelijk beschermd zijn

Een slogan kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Daarvoor moet er wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moet er sprake zijn van een eigen intellectuele schepping. Dit wordt in Nederland getoetst aan de hand van de vragen of het werk een eigen oorspronkelijk karakter heeft en of het de persoonlijke stempel van de maker draagt. Kortgezegd moet de slogan origineel zijn en niet voor de hand liggen. In een zaak die speelde over slogans van een hockeymerk werd bijvoorbeeld ‘Ik stop ze allemaal met Grays’ wél als auteursrechtelijk beschermd aangemerkt, terwijl de slogan ‘Grays is het #1 hockeymerk in de wereld’ niet beschermd omdat het een te feitelijk omschrijving zou zijn. Bavaria vocht de slogan ‘Zo. Nu eerst naar de cloud’ aan naar aanleiding van hun slogan : ‘Zo. Nu eerst een Bavaria’. De rechter overwoog in die uitspraak: ‘De slagzin is inderdaad kernachtig en “pakkend” met een zekere kwinkslag doordat de maker vrije en eigen creatieve keuzes heeft gemaakt.’ Deze laatste uitspraak is door hoger beroep achterhaald. Het Hof vindt dat een eventuele kwinkslag niet direct voor auteursrecht zorgt. Het hof benadrukt dat er geen sprake is van een eigen intellectuele schepping, omdat ‘Zo. Nu eerst…’ een gewone, gangbare zin in de Nederlandse taal is. Volgens het Hof is het een gebruikelijke combinatie van woorden. (ECLI:NL:GHDHA:2016:2137). Er moet dus wel sprake zijn van een slagzin die het normale taalgebruik overstijgt.

Auteursrecht op de slogan van De Rijdende Rechter?

In televisieprogramma’s als De Rijdende Rechter zal zeker overwogen zijn wat er precies gezegd gaat worden. Bovendien zal mr. Visser zijn uitspraak volledig hebben overwogen en opgeschreven. Het is geen alledaagse uitspraak die zo gewoon is dat iedereen deze dagelijks gebruikt, zoals dat bij ‘Zo Nu eerst..’ wel het geval is. De uitspraak van De Rijdende Rechter is niet een alledaagse zin, die bij het eerst uitspreken van de zin normaal taalgebruik was. Er is dus sprake van een eigen intellectuele schepping, die geen gebruikelijke combinatie van woorden vormt. De slogan is derhalve auteursrechtelijk beschermd.

http://www.ie-forum.nl/artikelen/prime-sportsgear-moet-slogans-verwijderen-van-website

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBDHA:2016:2608

(301)