Naburige rechten

Naburige rechten maken deel uit van de intellectuele eigendomsrechten. Het zijn rechten die ‘naburig’ zijn aan het auteursrecht. Zij beschermen de inspanningen en prestaties van uitvoerend kunstenaars, muziekproducenten, filmproducenten en omroeporganisaties. Bij uitvoerend kunstenaars moet je denken aan iedereen die een auteursrechtelijk beschermd werkt opvoert, zingt, voordraagt of op een andere wijze uitvoert. Niet alleen zangers en muzikanten, maar ook acteurs, dansers en cabaretiers vallen onder dit begrip. Deze naburige rechten zijn te vinden in de Nederlandse Wet op de naburige rechten die in 1993 is ingevoerd.

Hoe verkrijg je een naburig recht?
Een naburig recht op een werk ontstaat van rechtswege op het moment van het scheppen van het werk. Dit houdt in dat het werk automatisch wordt beschermd op het moment dat het wordt gecreëerd. Het is dus niet nodig om het werk ergens te registreren om bescherming te krijgen.

Bij het verkrijgen van een naburig recht staat een werk in de zin van de Auteurswet (hyperlink naar artikel over wat zijn auteursrechten van Pepijn) centraal. Bij uitvoerend kunstenaars ontstaat het naburig recht indien het werk op de een of andere manier wordt vertolkt: opvoeren, zingen, voordragen of op een andere manier uitvoeren. Bij omroeporganisaties en producenten van geluidsopnames staat het moment van het uitzenden of vastleggen van een auteursrechtelijk beschermd werk centraal. Voor een filmproducent ontstaat een naburig recht op het moment van de eerste vastlegging van een film.

Welke bescherming biedt de Wet op de naburige rechten?

De Wet op de naburige rechten geeft een uitvoerend kunstenaar, muziek- of filmproducent of omroeporganisatie het recht:
– om te beslissen of een uitvoering mag worden opgenomen;
– om te beslissen of een opname vermenigvuldigd en op de markt gebracht mag worden;
– om te beslissen of een opname uitgezonden, of vertoond mag worden, of ten gehore gebracht mag worden.

Daarnaast heeft een rechthebbende ook een aantal persoonlijkheidsrechten. Hij heeft bijvoorbeeld het recht op de vermelding van zijn naam bij het werk en zijn werk mag niet zomaar worden verminkt.

Muziek die op commerciële basis is uitgebracht, mag altijd worden uitgezonden of ten gehore worden gebracht, zolang hier tegenover een redelijke vergoeding wordt betaald aan de kunstenaar en de producent.

De Wet op de naburige rechten geeft ook een aantal handelingen die wel zijn toegestaan zonder toestemming van de rechthebbende:
– het kopiëren voor eigen oefening, studie of gebruik;
– het gebruiken van fragmenten in nieuwsuitzendingen;
– het citeren in een aankondiging, beoordeling, polemiek of wetenschappelijke verhandeling;
– het gebruiken van opnamen voor het onderwijs.

Bronnen:
http://www.auteursrecht.nl/naburig-recht
http://www.sena.nl/algemeen/de-wet-op-de-naburige-rechten

(0)