Donderdag 3 november 2016

Pelé en Samsung

Een van de beste voetballers ooit, Edson Arantes do Nascimento (beter bekend als Pelé), heeft een rechtszaak aangespannen tegen Samsung. Samsung heeft een advertentie in de New York Times gezet met een foto (link naar de foto) van een man die op z’n minst toch wel heel erg op Pelé lijkt. Deze zaak wordt afgedaan in Chicago. Hoe zou de Nederlandse rechter hier eigenlijk over beslissen? In dit artikel bespreek ik de kansen van Pelé als de advertentie in een Nederlandse krant was verschenen en hij de rechtszaak in Nederland zou aanspannen.

Pelé kan een beroep doen op zijn portretrecht

De eerste vraag die een rechter moet beantwoorden, is de vraag of Pelé zich überhaupt wel kan beroepen op zijn portrecht, omdat hij zelf niet op de foto staat. Die vraag is minder ingewikkeld dan je aanvankelijk misschien zou denken. Deze vraag is al in diverse zaken naar voren gekomen. Een bekende zaak waarin het portretrecht werd besproken van iemand die niet zelf op de afbeelding stond is de zaak tussen de Gouden Gids en i-Local. Hier werd de suggestie gewekt dat Katja Schuurman aan de advertentie van i-Local had meegewerkt. Deze advertentie was vergelijkbaar met een eerdere advertentie van de Gouden Gids waaraan Katja Schuurman had meegewerkt. De rechter verwijst naar een eerdere uitspraak van de Hoge Raad en overweegt dat er ook een inbreuk kan zijn op het portretrecht indien er geen gezicht zichtbaar is, maar dat er wel andere ‘identificerende factoren’ aanwezig zijn die ervoor zorgen dat er sprake is van een portret. De rechter constateerde dat i-Local alle karakteristieke kenmerken had overgenomen: ‘De vrouw die in de reclame-uitingen voor iLocal.nl staat afgebeeld heeft hetzelfde kapsel en dezelfde haarkleur als [eiseres2], hetzelfde silhouet, postuur en houding en gelijksoortige hoge hakken’. In die zin is de vrouw in de reclame voor iLocal.nl dus Katja Schuurman ([eiseres 2]). Het is de vraag of er inderdaad sprake is van schending van het portretrecht aangezien er uiteraard ook nog betoogd kan worden dat Pelé helemaal niet te herkennen is. Voor nu ga ik er even vanuit dat er wel sprake is van schending van het portretrecht naar Nederlands recht.

Pelé kan de reclame verbieden

Een beroep op je portretrecht is kansrijk als je kan aantonen dat je een redelijk belang hebt bij het tegenhouden van de publicatie. Voor privépersonen kan dat het schenden van privacy zijn, maar dat zal voor Pelé niet opgaan. Toch hoeft hij niet te accepteren dat hij zomaar gebruikt wordt in een reclamecampagne, dit kan anders liggen bij een publicatie in een nieuwsbericht. Bij reclame heeft Pelé een commercieel belang, namelijk zijn verzilverbare populariteit. Hij loopt een vergoeding mis die hij normaal gesproken wél zou hebben gekregen voor het meewerken aan een reclamecampagne. Hij kan op basis daarvan proberen de reclamecampagne te verbieden. In ieder geval kan hij een vergoeding krijgen die vergelijkbaar is met een vergoeding die hij zou hebben gekregen voor deze reclamecampagne. Naar Nederlands recht heeft Pelé dus een kansrijke zaak als hij kan aantonen dat er inderdaad sprake is van schending van zijn portretrecht. Hoe dit zit in Amerika moeten we nog gaan zien.

http://www.chiever.nl/wp-content/uploads/2016/04/160405-Pele-pikt-look-alike-in-reclame-niet-NRC-5-4-2016.pdf
http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBBRE:2005:AT8316

(20)