Woensdag 10 augustus 2016

Wie aids heeft, kan maar beter rijk zijn

Daraprim is een middel dat aidspatiënten kan beschermen tegen infecties. Tot voor kort kostte dit middel in de VS 13,50 dollar per pil. Achteraf gezien was dit een koopje, want de producent heeft de prijs verhoogd naar 750 dollar. Dat is 55 keer zo duur!

Volgens de media is ‘het recht’ op het medicijn opgekocht via een octrooi  en heeft de nieuwe eigenaar de prijs verhoogd. Mag dat zomaar? En over wat voor recht gaat het hier eigenlijk?

Merk of octrooi?

Daraprim is een merknaam van het medicijn Pyrimethamine. Het merk en het medicijn zijn twee verschillende dingen, waarop verschillende rechten kunnen worden gevestigd. Het medicijn Pyrimethamine is een stofje dat infecties bestrijdt. Het merk Daraprim is de naam die op de verpakking van dat medicijn wordt geplakt.

Octrooirecht

Op een medicijn kan een octrooirecht zijn gevestigd. Simpel gezegd is de eigenaar van het octrooirecht de enige die het medicijn mag produceren en het op de markt mag brengen. Het ontwikkelen van een medicijn kost meestal veel geld. Het alleenrecht om het medicijn te produceren en te verkopen geeft de ontwikkelaar een kans om dat geld terug te verdienen.

Het octrooi op het medicijn Pyrimethamine is echter al verlopen. Dit betekent dat iedereen het medicijn mag produceren en op de markt mag brengen.

Merkenrecht

In de VS is er maar één fabrikant van het medicijn, die deze onder de naam Daraprim verkoopt. Zoals gezegd mag iedereen het medicijn Pyrimethamine produceren, maar dat betekent niet dat iedereen daar het merk Daraprim op mag plakken. Dat laatste mag alleen de eigenaar van het merkrecht ‘Daraprim’.

Waarom is de prijs van Daraprim dan zo enorm gestegen? Dat is omdat het recht op het merk Daraprim is opgekocht en de nieuwe eigenaar van het merkrecht blijkbaar veel meer aan de pilletjes wil verdienen dan tot nu toe werd gedaan. Omdat niemand anders het medicijn produceert en er dus geen concurrentie is, kan dit bedrijf ervoor vragen wat het wil!

Wat nu?

De merkhouder van Daraprim mag zelf bepalen voor welke prijs het pilletje wordt verkocht. Waarschijnlijk zal het niet lang duren voordat een ander bedrijf het medicijn ook gaat produceren en het voor een normale prijs gaat verkopen. Mensen die het medicijn nodig hebben, betalen tot die tijd helaas de hoofdprijs.

Wat als dit in Nederland zou gebeuren?

De enorme prijsstijging van Daraprim is niet verboden in de VS, maar voelt niet erg rechtvaardig. In Nederland hebben we voor dit soort gevallen de Wet geneesmiddelenprijzen. Deze wet geeft maximumprijzen voor medicijnen, zodat producenten er niet zomaar veel meer voor kunnen vragen.

Misschien is het dus nodig dat er in de VS ook zo’n wet komt, om patiënten te beschermen tegen medicijnfabrikanten met goudkoorts.

Update: Inmiddels heeft een grote fabrikant aangekondigd het medicijn in de VS op de markt te gaan brengen voor 1 dollar per pil.

Bronnen:
http://www.nu.nl/gezondheid/4130821/prijsverhoging-pil-aidspatienten-met-vijfduizend-procent-terecht.html

http://www.nytimes.com/2015/09/21/business/a-huge-overnight-increase-in-a-drugs-price-raises-protests.html?_r=0

Rijksoctrooiwet

http://www.huffingtonpost.com/entry/daraprim-1-dollar-turing_5629a01be4b0443bb5637b35

(63)