Woensdag 10 februari 2016

Wraakporno: met je billen bloot op Facebook!?

Wraakporno

Je kent vast die foto’s van (Facebook)vrienden waar zij gezellig met een biertje in de hand op staan? Of foto’s van gekke acties waarvan je later denkt: ben blij dat ik dat niet ben. Maar het kan ook anders, zo ondervond de 21-jarige Chantal uit Werkendam. Een onbekende heeft een filmpje op Facebook geplaatst waarop zij seks heeft met haar ex-vriend. Deze laatste ontkent het filmpje gedeeld te hebben. Zij heeft nu Facebook aangeklaagd om er achter te komen wie het filmpje online heeft gezet. Deze zaak is vervolgens door de media omgedoopt tot de wraakporno-zaak.

Maar wie ziet dat nou?!

Wat het in de wraakporno-zaak zo lastig maakt, is het feit dat de uploader tot op heden onbekend is. Facebook voert als verweer dat zij niet kunnen achterhalen wie de uploader is. Dit is natuurlijk een wat extreem voorbeeld. Stel je eens voor dat er foto’s/filmpjes van jou online worden gezet waar je niet heel gelukkig van wordt. Aangezien wij, volgens de theorie van six degrees of separation, allemaal slechts zes of minder stappen van elkaar verwijderd zijn, moet je je vooral geen illusies maken dat de foto’s of filmpjes slechts in een beperkte kring bekeken worden.

Niet alleen je ouders, maar ook bijvoorbeeld potentiële werkgevers kunnen dit materiaal tegenkomen. Als je weet wie de uploader is, dan kun je hem of haar gewoon vragen de foto te verwijderen. Maar wat als de uploader hier geen gehoor aan geeft? In eerste instantie kun je kijken naar de richtlijnen die Facebook hanteert. Wanneer er bijvoorbeeld te veel naakt op de foto staat, kun je Facebook verzoeken deze te verwijderen. En als dit niet het geval is, sta je dan met lege handen? Nog meer in het algemeen, mogen anderen materiaal met daarop jouw afbeelding eigenlijk wel zo maar gebruiken? Wat zegt het recht daar over?

Portretrecht

Volgens de Nederlandse wet mag je een foto van een ander (wanneer deze is gemaakt zonder dat de gefotografeerde daartoe de opdracht of toestemming heeft gegeven) in principe gebruiken, tenzij deze ander een redelijk belang heeft dat zich tegen de openbaarmaking verzet. Het gaat dan om een persoonlijk (privacy)belang of een commercieel belang.

Een commercieel belang doet zich met name voor wanneer je een zogenoemde “verzilverbare populariteit” hebt. Denk bijvoorbeeld aan bekende Nederlanders die hun brood verdienen met hun bekendheid.

Het persoonlijke belang daarentegen ziet op zaken als eerbiediging op de persoonlijke levenssfeer en goede naam. Het is aan de rechter om uit te maken of hier sprake van is. De rechter zal in deze zaken steeds een afweging moeten maken tussen enerzijds het belang van degene op de foto en anderzijds de vrijheid van meningsuiting en recht op informatie. Het is niet voldoende dat je het niet leuk vindt dat de foto op het internet geplaatst is.

Conclusie

Ook al krijg je gelijk, het kwaad is vaak al geschied. In het voorbeeld van Chantal is er bijna geen krant te noemen die niet heeft geschreven over haar zaak. Ook wanneer de uploader nu wordt achterhaald, neemt dat niet weg dat heel Nederland weet wie zij is. Denk daarom goed na over de foto’s die je online zet, maar ook over wat je opneemt (of een ander kan opnemen). Voor je het weet ben jij een nieuwe BN-er!

(98)